Το διαθλασίμετρο μελιού είναι ένα εξαιρετικά χρήσιμο και εύχρηστο προϊόν το οποίο συντελεί στο να βοηθήσει το χρήστη  να πραγματοποιεί μετρήσεις ώστε να βγάλει το ποσοστό των σακχάρων αλλά και της υγρασίας στο μέλι.

Ένα τέτοιο διαθλασίμετρο μπορεί να χρησιμοποιηθεί εύκολα τόσο από επαγγελματίες όσο και από ερασιτέχνες χρήστες, καθώς ο τρόπος λειτουργίας του είναι πραγματικά ιδιαίτερα απλός. Για αρχή, πάμε να δούμε τα βασικότερα μέρη από τα οποία αποτελείται ένα οπτικό διαθλασίμετρο, όπως αυτό που εξετάζουμε τώρα.

Για να χρησιμοποιήσουμε με σωστό τρόπο ένα διαθλασίμετρο, υπάρχει μια συγκεκριμένη διαδικασία την οποία και πρέπει να ακολουθήσουμε πιστά, προκειμένου να εξασφαλίσουμε πως θα έχουμε τα σωστά αποτελέσματα μέτρησης και να αποφύγουμε τυχόν σύγχυση. Πάμε λοιπόν να δούμε ποια είναι τα βήματα τα οποία πρέπει να κάνουμε κατά τη χρήση ενός διαθλασίμετρου (θα σας βοηθήσει αν παράλληλα βλέπετε και τις εικόνες που έχουμε παραθέσει στο παρόν άρθρο):

 

ΤΡΟΠΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

Αρχικά, θα πρέπει να πλένεται με μεγάλη προσοχή η επιφάνεια στο πρίσμα διάθλασης με αποσταγμένο νερό (τα περισσότερα διαθλασίμετρα έχουν στην εργοστασιακή τους συσκευασία ένα μικρό ειδικό μπουκαλάκι με αποσταγμένο νερό, ωστόσο ακόμα κι αν κάποιο μοντέλο δεν το έχει, το αποσταγμένο νερό μπορείτε έυκολα να το προμηθευτείτε από το σούπερ μάρκετ, ή ακόμα και από παντοπωλείο). Στη συνέχεια, θα πρέπει να το σκουπίσετε προσεκτικά με ειδικό απορροφητικό χαρτί. Η διαδικασία αυτή του καθαρισμού είναι απαραίτητο να χρησιμοποιείται πριν αλλά και μετά από κάθε χρήση ενός απλού οπτικού διαθλασίμετρου.

Πριν από τη μέτρηση επίσης, θα πρέπει να γίνεται σωστά και η ρύθμιση του οργάνου με προσεκτική τοποθέτηση (έτσι ωστε να μην πληγωθεί η γυάλινη επιφάνεια) εκ νέου μιας ή δύο σταγόνων αποσταγμένου νερού, θερμοκρασίας περίπου περί τους 20°C, στην επιφάνεια του πρίσματος διάθλασης. Εφόσον γίνει αυτό, στη συνέχεια το όργανο θα πρέπει να κατευθυνθεί από το χρήστη σε μια φωτεινή πηγή, όπως είναι το δυνατό φως ή ο ήλιος (ο παρατηρητής πρέπει να βρίσκεται απέναντι στο φως) που φωτίζει τη βαθμολογούμενη κλίμακα, έτσι ώστε το οπτικό πεδίο να φαίνεται όπως στο Νο4 της κάτωθι εικόνας, δηλαδή η γραμμή που χωρίζει το φωτεινό από το σκοτεινό πεδίο, να συμπίπτει με την υποδιαίρεση 0 της κλίμακας. Εάν δε συμπίπτει, στρέφουμε τον ρυθμιστικό κοχλία (εννοούμε τη βίδα βαθμονόμησης) μέχρι να επιτευχθεί η σύμπτωση.

Εφόσον έχουμε κάνει σωστά τις απαραίτητες άνωθεν ενέργειες και έχουμε ρυθμίσει ως πρέπει το διαθλασίμετρο, στη συνέχεια τοποθετούμε στην επιφάνεια του πρίσματος διάθλασης μία ή και δύο σταγόνες του δείγματος, και στη συνέχεια το φέρουμε προς το μέρος της φωτεινής πηγής. Ο αριθμός της κλίμακας που αντιστοιχεί στη διαχωριστική γραμμή μας δίνει και το αποτέλεσμα της μέτρησής μας. Στα περισσότερα διαθλασίμετρα υπάρχει μια μικρή απόκλιση, ωστόσο αυτό παίζει αναλόγως του μοντέλου και θα το αναλύσουμε περαιτέρω, όταν και θα αναφερθούμε στα βασικότερα τεχνικά χαρακτηριστικά τα οποία πρέπει να ελέγξουμε πριν προχωρήσουμε στην αγορά ενός διαθλασίμετρος.

Σε γενικές γραμμές λοιπόν, αυτός είναι ο τρόπος λειτουργίας ενός οπτικού διαθλασίμετρος άλατος, ο οποίος χρησιμοποιείται και στα διαθλασίμετρα άλλων τύπων. Αν τα παραπάνω στοιχεία σας μπέρδεψαν λίγο, μπορείτε να δείτε την παρακάτω εικόνα όπου συμπτύσσεται ο τρόπος λειτουργίας ενός διαθλασίμετρου σε τέσσερα απλά βήματα.

 

Πώς όμως θα καταλήξουμε στο μοντέλο το οποίο καλύπτει τις ανάγκες μας? Ποια είναι τα βασικότερα τεχνικά χαρακτηριστικά τα οποία πρέπει να ελέγξουμε πριν προχωρήσουμε στην τελική επιλογή αγοράς ενός προϊόντος? Στα παραπάνω ερωτήματα θα προσπαθήσουμε να δώσουμε σύντομες και περιεκτικές απαντήσεις παρακάτω.

 

ΒΑΣΙΚΑ ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Εύρος μέτρησης: Τα συνηθέστερα οπτικά διαθλασίμετρα μελιού που κυκλοφορούν στο εμπόριο είναι εξοπλισμένα με ενδείξεις μέτρησης Brix 58-90%, Baume 38-43% και υγρασίας (water) 12-27%, αν και σε πιο σπάνιες περιπτώσεις εμφανίζονται διαθλασίμετρα μελιού με διαφορετικές ενδείξεις, όχι όμως μακρινές από τις προαναφερθείσες. Βάσει αριθμών, οι περισσότεροι καταναλωτές δείχνουν να προτιμούν τελικώς την αγορά ενός οργάνου που φέρουν τις ενδείξεις της πρώτης περίπτωσης που αναφέραμε, ωστόσο εννοείται ότι πάντα η επιλογή είναι στην ευχέρεια του τελικού καταναλωτή.

Ακρίβεια μέτρησης: Εκτός από το εύρος μέτρησης το οποίο αναλύσαμε παραπάνω, σημαντικό ρόλο παίζει επίσης και η ακρίβεια μέτρησης που εμφανίζεται να έχει εργοστασιακά το εκάστοτε μοντέλο. Στα περισσότερα μοντέλα η ακρίβεια κινείται σε ποσοστά από ±0.5% στις ενδείξεις Brix και Baume, ενώ στο νερό έως και ±1%. Εννοείται πως όσο μικρότερο ποσοστό έχει η απόκλιση, τόσο πιο ακριβή τα αποτελέσματα της μέτρησής μας.

Ανάλυση: Το τεχνικό αυτό χαρακτηριστικό σε ορισμένα μοντέλα αναφέρεται και πιο αναλυτικά ως "ανάγνωση κλίμακας με διαβάθμιση" και στα περισσότερα διαθλασίμετρα μελιού που κυκλοφορούν στην αγορά φέρει κλίμακα 0.1% έως και 0.3%. Ουσιαστικά παρέχεται σαν συμπληρωματική μέτρηση των δύο προηγούμενων μετρήσεων, του εύρους και της ακρίβειας δηλαδή.

Τεχνολογία ATC: Ένα ιδιαίτερα σημαντικό χαρακτηριστικό στα διαθλασίμετρα κάθε είδους είναι η τεχνολογία ATC που είναι τα αρχικά γράμματα του "Automatic Temperature Compensation" το οποίο μεταφράζεται σε απλά ελληνικά σε "Αυτόματη αντιστάθμιση θερμοκρασίας". Η τεχνολογία ATC επιτρέπει τον χρήστη να κάνει έγκυρες μετρήσεις σε οποιαδήποτε θερμοκρασία χωρίς επιπλέον μαθηματικές μετατροπές. Στα περισσότερα μοντέλα με ATC, το πιο σύνηθες εύρος θερμοκρασίας αυτόματης αντιστάθμισης κυμαίνεται από +10°C έως 40°C. Προσοχή! ΔΕΝ έχουν όλα τα διαθλασίμετρα την τεχνολογία ATC, ωστόσο επειδή είναι πολύ μικρή η οικονομική διαφορά ανάμεσα στα μοντέλα που έχουν και αυτά που δεν έχουν αυτήν την τεχνολογία, προτείνεται ανεπιφύλακτα η αγορά διαθλασίμετρων με τεχνολογία "ATC".

Πλήρη συσκευασία: Στο εμπόριο κυκλοφορούν διαθλασίμετρα με ή και χωρίς προστατευτική θήκη, αν και τα τελευταία χρόνια η επιλογή αγοράς διαθλασίμετρου χωρίς θήκη δείχνει να απορρίπτεται καθώς, αφενός η οικονομική διαφορά είναι πολύ μικρή και αφετέρου, η πλήρης συσκευασία περιλαμβάνει συνήθως εκτός της θήκης αυτής καθ'εαυτής, (η οποία χρησιμοποιείται για αποθήκευση και προστασία του διαθλασίμετρου) ειδικό πανάκι καθαρισμού αλλά και σωληνάριο από το οποίο μπορούμε να τοποθετούμε το δείγμα ποιο εύκολα στην επιφάνεια του πρίσματος διάθλασης.

 

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ

Στο παρόν άρθρο έγινε αναλυτική παρουσίαση του τρόπου λειτουργίας αλλά και των βασικών τεχνικών χαρακτηριστικών τα οποία πρέπει να προσέξουμε πριν προχωρήσουμε στην αγορά ενός οπτικού διαθλασίμετρου μελιού τύπου λειτουργίας με φως, χωρίς μπαταρίες. Θα πρέπει ωστόσο να αναφέρουμε πως, υπάρχουν και ψηφιακά διαθλασίμετρα μελιού τα οποία έχουν μεν ίδιο τύπο και ενδείξεις μέτρησης με το απλό οπτικό διαθλασίμετρο, ωστόσο αλλάζει η φιλοσοφία λειτουργίας τους. Μελλοντικά, ίσως αναφερθούμε σε ξεχωριστό άρθρο και σε αυτήν την κατηγορία προϊόντων.

Καταλήγοντας, η τελική επιλογή αγοράς ενός οπτικού διαθλασίμετρου μελιού, θα πρέπει να γίνει ανάλογα με τις ανάγκες σας, έχοντας στο νου σας όλα όσα αναφέρθηκαν παραπάνω. Εννοείται πως η επιλογή γίνεται και ανάλογα το χρηματικό ποσό που κάποιος μπορεί να διαθέσει. Ο συνδυασμός μιας καλής τιμής με την επάρκεια στα χαρακτηριστικά που απαιτούνται για την εκάστοτε ανάγκη αποτελεί φυσικά τον στόχο του καθενός. Μπορείτε να δείτε γενικά τα όργανα μέτρησης που προσφέρει η εταιρεία μας πατώντας ΕΔΩ 

**Το παρόν άρθρο αποτελεί δημιουργία και ιδιοκτησία της εταιρείας "Μιχάλης Καβούκης & ΣΙΑ ΕΕ" και της ιστοσελίδας kavoukistools.gr. Οποιαδήποτε αντιγραφή / αναπαραγωγή μέρους, ή και ολόκληρου του άρθρου χωρίς την έγγραφη συγκατάθεση της εταιρείας μας μπορεί να προκαλέσει νομικές και ποινικές κυρώσεις στους παραβάτες.